2025.md

Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας (Special Theory of Relativity)

2025-10-02 -- διάλεξη 1η

Αξιώματα ΕΘΣ, ύπαρξη αναλλοίωτης ταχύτητας, άνω όριο ταχύτητας, μονάδες, περιπτώσεις m = 0, m > 0 και c → ∞, χωροχρονικά διαγράμματα, απολύτως στερεά και ασυμπίεστα ρευστά και απόλυτος χρόνος, διάγραμμα με κινούμενο παρατηρητή S’ (u > 0) και εύρεση της ταχύτητας μιας φωτεινής ακτίνας (c = ±1) στο S’ εφαρμόζοντας τους μετασχηματισμούς του Γαλιλαίου, Michelson–Morley.

2025-10-08 -- διάλεξη 2η

Ταυτοχρονισμός στην ΕΘΣ, σύμβαση συγχρονισμού Einstein, τρεις κινούμενοι παρατηρητές u = σταθ. στο S, χωροχρονικό διάγραμμα με άξονες x, t και η εύρεση των x’, t’, ταυτόχρονα γεγονότα στο S και S’, γωνίες μεταξύ των αξόνων για u → ±1, γραφική αναπαράσταση υποθετικής υπερφωτεινής διάδοσης πληροφορίας και άρση της σχέσης αιτίου - αποτελέσματος στο S’, άνω όριο ταχύτητας που μπορεί να έχει υλικό σύστημα (m > 0).

2025-10-09 -- διάλεξη 3η

Εξαγωγή μετασχηματισμών προώθησης Lorentz από τα δύο αξιώματα της ΕΘΣ, γραμμικότητα του μετασχηματισμού, επαναφορά μονάδων στο SI, συμπεριφορά του παράγοντα γ για u → 0 και u → ±1, γραφική παραστάση γ(u), μετασχηματισμοί των εγκάρσιων διαστάσεων ως προς την ταχύτητα προώθησης.

2025-10-16 -- διάλεξη 4η

Συστολή μήκους, Ακίνητη ράβδος στο S, Ακίνητη ράβδος στο S’, γραφική κλίμακα αξόνων, διαστολή του χρόνου, αναφορά στα παράδοξα

2025-10-22 -- διάλεξη 5η

Εξαγωγή του αναλλοίωτου διαστήματος από τους μετασχηματισμούς Lorentz: χρονοειδή, χωροειδή, φωτοειδή, κώνος φωτός, ιδιόχρονος.

2025-10-23 -- διάλεξη 6η

Χωροχρονικές αποστάσεις, αμιγώς χωροειδή, αμιγώς χρονοειδή, η αναλλοιωτότητα του προσήμου της χρονικής συνιστώσας για χρονοειδή και φωτοειδή διανύσματα, υπερβολές βαθμονόμησης των αξόνων σε διαγράμματα Minkowski, σύνθεση διαδοχικών μετασχηματισμών προώθησης Lorentz, ωκήτητα (rapidity).

2025-10-29 -- διάλεξη 7η

Τετραδυανίσματα και μαθηματικός συμβολισμός, Α^μ και Α’^{μ} , Ανταλλοίωτο διάστημα και μετρική Minkowski, αθροιστική σύμβαση Einstein, Συστολή δεικτών Lorentz, παραδείγματα γραφής με την μορφή πινάκων και στοιχείων πινάκων, κατάβαση δεικτών, συναλλοίωτο τετραδιάνυσμα Δx_μ, τετραγωνικό μέτρο (norm) κατά Minkowski, ΔS^2 = Δx_μ Δx^μ

2025-10-30 -- διάλεξη 8η

Ανάβαση / κατάβαση δεικτών, αντίστροφη μετρική, μετασχηματισμοί ανταλλοίωτων και συναλλοιωτων διανυσμάτων, L^Τ η L = η εξισώσεις μεταξύ τετραδιανυμάτων, παραδείγματα απαράδεκτων εκφράσεων με δείκτες

2025-11-05 -- διάλεξη 9η

Μετασχηματισμός Lorentz σε μορφή συνιστωσών, τετραταχύτητα

2025-11-06 -- Συνάντηση για απορίες (αντι 10ης διάλεξης)

Πράξεις με τανυστές, μετασχηματισμός τανυστών ανωτέρας τάξης, τετραταχύτητα και μετασχηματισμός στο σύστημα ηρεμίας του σωματιδίου

2025-12-17 — Διάλεξη 21η (σύνδεση με διαλέξεις Ι. Παπαδημητρίου)

Γραμμική κατανομή φορτίου (πυκνότητας $\lambda$) σε κίνηση $(\vec{v} = v,\hat{z})$ και δοκιμαστικό φορτίο $q$ με ταχύτητα $\vec{v} = v,\hat{z}$, συστολή μήκους και $F^{\mu\nu}$ και $F'^{\mu\nu}$ στο σύστημα ηρεμίας των φορτίων, τρι-δύναμη Lorentz $\vec{F}_L$ και $\vec{F}'_L$ στα $S$ και $S'$, στο S.I. και για $c = 1$, Σύστημα Μηδενικής Ορμής (Σ.Μ.Ο.), $\Lambda(u)$ προς το Σ.Μ.Ο.

2025-12-18 — Διάλεξη 22η

Σύνοψη: Σύστημα Μηδενικής Ορμής (Σ.Μ.Ο.) και μετασχηματισμός Lorentz προς το Σ.Μ.Ο., επίλυση της αντίδρασης $1 \to 2$, βαθμοί ελευθερίας στο Σ.Μ.Ο. όταν $M, m_1, m_2$ είναι γνωστά, χρονική αντιστροφή αντιδράσεων $2 \to 1$, $2 \to 2$, ενέργεια και τρι-ορμές στο Σ.Μ.Ο., $Τ = E - m$, ειδικές περιπτώσεις $(\alpha); m_3 = m_4 = m < M/2$, $(\beta); m_3 = m_4 = M/2$, $(\gamma); m_1 = m_3, m_2= m_4$ (ελαστική κρούση), τετραορμές χρονοειδείς και φωτοειδείς, ενέργεια κατωφλίου, $p,p \to p,p,\bar{p},p$, πειράματα σταθερού στόχου και συγκρουόμενων δεσμών, $H \to \gamma\gamma$, $Z \to e^- e^+$ και $e^- e^+ \to Z$, $e^+ e^- \to \gamma\gamma$, $e^+ e^- \nrightarrow \gamma$.

Ύλη προς μελέτη

Από το βιβλίο του Rindler:

  • Κεφάλαια 1, 2.1 - 2.6, 4.1 - 4.5

Προβλήματα εξάσκησης

Συνδέσμοι