2026.md

Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας (Special Theory of Relativity)

2026-09-30 -- διάλεξη 1η

Αξιώματα ΕΘΣ, ύπαρξη αναλλοίωτης ταχύτητας, άνω όριο ταχύτητας, μονάδες, περιπτώσεις m = 0, m > 0 και c → ∞, χωροχρονικά διαγράμματα, απολύτως στερεά και ασυμπίεστα ρευστά και απόλυτος χρόνος, διάγραμμα με κινούμενο παρατηρητή S’ (u > 0) και εύρεση της ταχύτητας μιας φωτεινής ακτίνας (c = ±1) στο S’ εφαρμόζοντας τους μετασχηματισμούς του Γαλιλαίου, Michelson–Morley.

2026-10-01 -- διάλεξη 2η

Ταυτοχρονισμός στην ΕΘΣ, σύμβαση συγχρονισμού Einstein, τρεις κινούμενοι παρατηρητές u = σταθ. στο S, χωροχρονικό διάγραμμα με άξονες x, t και η εύρεση των x’, t’, ταυτόχρονα γεγονότα στο S και S’, γωνίες μεταξύ των αξόνων για u → ±1, γραφική αναπαράσταση υποθετικής υπερφωτεινής διάδοσης πληροφορίας και άρση της σχέσης αιτίου - αποτελέσματος στο S’, άνω όριο ταχύτητας που μπορεί να έχει υλικό σύστημα (m > 0).

2026-10-07 -- διάλεξη 3η

Εξαγωγή μετασχηματισμών προώθησης Lorentz από τα δύο αξιώματα της ΕΘΣ, γραμμικότητα του μετασχηματισμού, επαναφορά μονάδων στο SI, συμπεριφορά του παράγοντα γ για u → 0 και u → ±1, γραφική παράσταση γ(u), μετασχηματισμοί των εγκάρσιων διαστάσεων ως προς την ταχύτητα προώθησης.

2026-10-08 -- διάλεξη 4η

Συστολή μήκους, ακίνητη ράβδος στο S, ακίνητη ράβδος στο S’, γραφική κλίμακα αξόνων, διαστολή του χρόνου, αναφορά στα παράδοξα.

2026-10-14 -- διάλεξη 5η

Εξαγωγή του αναλλοίωτου διαστήματος από τους μετασχηματισμούς Lorentz: χρονοειδή, χωροειδή, φωτοειδή. Χωροχρονικές αποστάσεις, αμιγώς χωροειδή, αμιγώς χρονοειδή, η αναλλοιωτότητα του προσήμου της χρονικής συνιστώσας για χρονοειδή και φωτοειδή διανύσματα.

2026-10-15 -- διάλεξη 6η

Τετραδιάνυσμα μετατόπισης Δx^μ και το μέτρο του. Κώνος φωτός. Ιδιόχρονος. Σύνθεση διαδοχικών μετασχηματισμών Lorentz 1D, ωκύτητα (rapidity).

2026-10-21 -- διάλεξη 7η

Σύνθεση διαδοχικών μετασχηματισμών Lorentz 1D (συνέχεια). Τετραδιανυσματικός συμβολισμός, θέση δεικτών, τάξη τανυστή και διάσταση, μέτρο, μετρική Minkowski η και γραμμένη ως συναλλοίωτος τανυστής δευτέρας τάξεως η_μν στις τέσσερις διαστάσεις. η^2 = I, η = η^-1. Αθροιστική σύμβαση Einstein, βωβοί και ελεύθεροι δείκτες. Εξισώσεις μεταξύ τανυστών και αναλογία με τις διανυσματικές εξισώσεις και τα ευκλείδεια διανύσματα της Νευτώνειας μηχανικής.

2026-10-22 -- διάλεξη 8η

Υπερβολές βαθμονόμησης και εύρεση της μονάδας σε διαγράμματα Minkowski για u → ±1. Τετραμετατόπιση ως πρότυπο τετραδιάνυσμα. Το αναλλοίωτο διάστημα και η μετρική Minkowski. Τρόπος μετασχηματισμού ανταλλοίωτου και συναλλοίωτου τανυστή πρώτης τάξεως. L^T η L = η και εξισώσεις μεταξύ τετραδιανυσμάτων. Παραδείγματα απαράδεκτων εκφράσεων με δείκτες.

2026-10-29 -- διάλεξη 9η

Ανάβαση / κατάβαση δεικτών. Μετασχηματισμός συναλλοίωτου τανυστή πρώτης τάξεως σε μορφή συνιστωσών. Μετασχηματισμός Lorentz σε μορφή συνιστωσών. Τετραταχύτητα εισαγωγή.

2026-11-04 -- διάλεξη 10η

Τετραταχύτητα, τετραεπιτάχυνση και η έννοια της ιδιοεπιτάχυνσης, τετραόρμη. Τετραταχύτητα και τετραεπιτάχυνση στο σύστημα ηρεμίας ενός σωματιδίου. Βαθμοί ελευθερίας $U^{\mu}U_{\mu} = -1$ και $a^{\mu}a_{\mu} = (a_0)^2$. Πράξεις με τανυστές, μετασχηματισμός τανυστών ανωτέρας τάξης.

Ύλη προς μελέτη

Από το βιβλίο του Rindler:

  • Κεφάλαιο 1

Προβλήματα εξάσκησης

Σύνδεσμοι